Kỹ thuật in · 7 phút đọc
Ép kim, dập nổi, letterpress, UV: khác nhau thế nào?
Cùng một thiết kế, đổi kỹ thuật in là đổi cả cảm giác khi chạm. Phần lớn thiệp cưới đẹp là sự phối hợp của hai kỹ thuật: một để in nội dung, một để tạo điểm nhấn.
In nội dung: offset hay kỹ thuật số
In offset
In qua bản kẽm, hợp số lượng lớn, màu đều và in được màu pha (Pantone). Chi phí làm bản cố định nên số lượng càng nhiều càng rẻ mỗi tờ.
In kỹ thuật số
In trực tiếp từ file, không cần làm bản, nhanh và hợp số lượng nhỏ, in ảnh nhiều màu. Mực trắng trên giấy tối cần máy có mực trắng.
Ép kim (foil)
Lá kim loại mỏng được ép lên giấy bằng nhiệt và lực, cho bề mặt sáng như gương — điều mực in không làm được. Có hai kiểu:
- Ép kim phẳng (flat foil): kim nằm trên bề mặt, không lún.
- Ép kim có khuôn (foil stamping): khuôn nóng vừa ép kim vừa tạo vết lún nhẹ, sờ thấy được.
Hợp tên cô dâu chú rể, viền, monogram. Mảng kim quá lớn trên giấy vân sẽ lộ vân; trên giấy cotton nên lót vecni để kim không xỉn.
Dập nổi và dập chìm
Bộ khuôn đực – cái ép giấy để họa tiết nổi lên (emboss) hoặc lún xuống (deboss). Khi không kèm mực hay kim gọi là dập không màu (blind) — chỉ thấy nhờ ánh sáng và bóng đổ, rất tinh tế.
Cần giấy đủ dày và xốp (từ khoảng 300 gsm, cotton hoặc giấy mỹ thuật). Dập nổi làm mặt sau bị lõm theo hình, nên thường dùng cho thiệp một mặt hoặc thêm lớp lót.
Letterpress
Bản in nổi được phủ mực rồi ép mạnh vào giấy, tạo chữ vừa có màu vừa lún xuống. Đẹp nhất trên giấy cotton dày, mềm.
- Mỗi màu là một lượt in riêng nên thiết kế letterpress thường chỉ 1–2 màu.
- Không in được ảnh chụp và chuyển màu (gradient).
- Lâu hơn in thường vì phải làm bản và in từng màu.
UV định hình (spot UV nổi)
Lớp vecni trong được in đúng vị trí hoạ tiết rồi chiếu UV cho khô, tạo vùng bóng và hơi nổi trên nền mờ. Hợp họa tiết ren, hoa văn nền, chữ lớn. Đẹp nhất trên giấy phẳng hoặc đã cán màng mờ; giấy quá xốp sẽ hút mất lớp UV.
Gia công hoàn thiện
Tạo hình thiệp, cửa sổ, viền ren. Cắt laser làm được chi tiết rất mảnh nhưng mép có thể hơi sém.
Tô màu cạnh giấy, đẹp nhất trên giấy dày từ 600 gsm.
Dấu sáp in monogram trên phong bì — điểm nhấn được chụp ảnh nhiều nhất.
Giữ bộ thiệp gọn gàng và thêm một lớp chất liệu.
Kết hợp gợi ý
- Mỹ thuật trơn + in offset + ép kim tên — cân bằng giữa đẹp và chi phí.
- Cotton + letterpress 1 màu + dập không màu — tối giản, cao cấp.
- Couché mờ + in kỹ thuật số + UV định hình — thiệp có ảnh, nhiều màu.
- Kraft + ép kim vàng + sáp niêm phong — mộc mạc, tiệc ngoài trời.
Câu hỏi thường gặp
Ép kim và letterpress khác nhau thế nào?
Ép kim dùng lá kim loại ép nhiệt cho bề mặt sáng như gương. Letterpress dùng mực, ép bản in vào giấy cho chữ lún xuống. Ép kim có khuôn cũng tạo vết lún nhẹ nhưng là một quy trình riêng với letterpress.
Dập nổi khác dập chìm ra sao?
Dập nổi đẩy họa tiết lên khỏi mặt giấy, dập chìm ép họa tiết lún xuống. Khi không kèm mực hay kim gọi là dập không màu.
In UV định hình là gì?
Là in một lớp vecni trong đúng vị trí họa tiết rồi làm khô bằng tia UV, tạo vùng bóng và hơi nổi trên nền giấy mờ.
